Gisteren heeft het Amerikaanse Hooggerechtshof een kiesdistrictenstelsel in Texas ongrondwettig verklaard. In de zaak Perry v. Perez had de staat Texas (onder aanvoering van gouverneur Rick Perry) een kort geding aangespannen uit protest tegen een indeling van kiesdistricten die door een federale rechter aan de staat Texas was opgelegd. Daardoor zijn de voorverkiezingen in Texas (op 3 april) in gevaar gebracht, omdat Texas na de laatste volkstelling 4 extra districten heeft toegewezen gekregen, maar die nu dus nog steeds niet in kaart zijn gebracht.
Het probleem met Texas vloeit voort uit de Voting Rights Act uit de jaren 60, waarin eindelijk een einde werd gemaakt aan de officiële rassendiscriminatie bij de stembus door plaatselijke overheden. Alle staten en enkele delen van staten waar destijds discriminatoire wetgeving bestond zijn toen in die wet onder curatele gezet wat betreft hun kieswetten. Ook een deel van Texas valt onder die regeling en de staat mag dus zonder toestemming van een federale rechter of van het federale ministerie van justitie geen wijzigingen aanbrengen in hun kieswetten en hun districtenindelingen. Die wet is in 2006 nog eens voor 25 jaar verlengd.
Uitgaande van die bepaling heeft het Hooggerechtshof nu gisteren -- overigens in een unaniem oordeel van alle 9 opperrechters -- besloten dat een lagere federale rechter geen juiste indeling van de nieuwe kiesdistricten in Texas heeft gemaakt. De staat had bezwaar tegen die indeling door de rechter gemaakt, omdat de rechter een geheel nieuwe kaart van de staat Texas had ontworpen waarin de kiesdistricten wel erg voordelig uitpakten voor de Democraten. Het Hooggerechtshof floot die rechter nu terug. In een anoniem oordeel (een zogenaamd per curiam 'door het hof' oordeel) werd de lagere rechtbank opgeroepen om terug te gaan naar het ontwerp voor de indeling dat de staat zelf had ingediend en dan enkel bij individuele strijdpunten te onderhandelen over eventueel nodige veranderingen ter bescherming van minderheden. Overigens liet één van de rechters, de zwarte opperrechter Clarence Thomas, weten dat hij het artikel in de Voting Rights Act waarin staten toestemming moeten vragen voor veranderingen in hun kieswetten, ongrondwettig vindt, en hij opperde dat wat hem betreft de staat gewoon zijn eigen plan zou moeten mogen invoeren. Toch stemde hij in met zijn collega's wat betreft de conclusie in deze zaak om de indeling van de lagere rechter af te keuren.
Wat er nu gaat gebeuren in Texas is onzeker. Het is zeer onwaarschijnlijk dat een nieuwe indeling van de kiesdistricten op tijd zal kunnen worden goedgekeurd. In het ergste geval kunnen er dan geen voorverkiezingen plaatsvinden in Texas, omdat de wet (art. 5 van de Voting Rights Act) gebruik van een nieuwe indeling domweg verbiedt voordat een rechter het heeft goedgekeurd en de oude indeling is sowieso niet meer van toepassing. Texas werkt hard aan een oplossing. Ondanks het feit dat de staat Texas hier juridisch flink gewonnen heeft (omdat het Hooggerechtshof heel wat duidelijkheid schept over wat federale rechters wel en niet aan een staat mogen opleggen w.b. kiesdistricten), is het electoraal natuurlijk een catastrofe. Volgens sommige juristen zal deze zaak nog dit jaar nog een keer hij het Hooggerechtshof terugkomen, omdat er op veel dieper niveau nog meer problemen zitten.
Wordt vervolgd.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten