Posts tonen met het label fiscale afgrond. Alle posts tonen
Posts tonen met het label fiscale afgrond. Alle posts tonen

vrijdag 11 oktober 2013

Feiten en fabels over de federale sluiting, het schuldenplafond en Obamacare

Op 1 oktober werd een noodmaatregel van kracht, waarbij delen van de Amerikaanse federale overheid op slot gingen of op halve kracht gingen draaien. Dit was het gevolg van het uitblijven van een overeenkomst tussen de partijen in het Congres over een begroting voor de federale overheid voor het nieuwe fiscale jaar dat op 1 oktober begon. Om geld te sparen werden niet-essentiële diensten gesloten en personeel naar huis gestuurd.

Is de hele overheid echt gesloten?

Nee. Het betreft alleen de diensten die door de federale (nationale) overheid worden bestuurd. Dus locale, regionale en staatsdiensten (van de 50 individuele staten) draaien gewoon door. Scholen en bibliotheken zijn gewoon open. Veel diensten in de hoofdstad Washington, zoals ministeries, parken, musea en de Library of Congres, zijn wel gesloten, omdat de federale overheid veel van die diensten beheert. Ook zijn veel nationale parken in het land en locale kantoren van federale overheidsdiensten, zoals de belastingdienst of immigratiekantoren, gesloten.

Toch zijn er ook veel uitzonderingen bij federale diensten. De ‘sluiting’ raakt alleen diensten die door de jaarlijkse begroting worden gefinancierd, zoals parken. Diensten die over andere gelden beschikken (bijv. veel rechtbanken) of onder regels voor zogenaamde ‘verplichte uitgaven’ vallen (bijv. veel sociale diensten en uitkeringen) draaien gewoon door. Ook blijven de strijdkrachten en nationale politiediensten gewoon operationeel, al wordt ook daar beknibbeld op niet-essentiële diensten, bijvoorbeeld door een verlof voor freelance-personeel.

De doorsneeburger buiten Washington DC merkt van de sluiting dus voorlopig weinig of niets.

Is een federale sluiting ongewoon?

Het is niet echt heel gebruikelijk, maar het is zeker niet uiterst zeldzaam. Sinds 1976 is zo’n sluiting 18 keer voorgekomen. Het is wel al 18 jaar geleden sinds de vorige sluiting (onder Bill Clinton) dus het lijkt voor jongere burgers heel erg ongewoon. Onder Ronald Reagan vond er zes keer een sluiting plaats.

Beide partijen hebben disputen over allerlei zaken aan het debat over de begroting gehangen. Dat gebeurde ook in 2011 onder president Obama, maar destijds werd op het laatste moment een sluiting van de federale overheid voorkomen door een compromis over het schuldenplafond; dat compromis leidde toen tot de Budget Control Act (de zog. “sequestratie”) waarin er flink werd bezuinigd op federale uitgaven.

Mag zo’n sluiting wel volgens de grondwet?

De Amerikaanse Grondwet zegt niets over deze procedure. Het is gewoon een administratieve maatregel om geld te bezuinigen als er geen nieuwe begroting wordt goedgekeurd en departementen dus geen nieuwe gelden krijgen toegewezen.

Is de overheid nu blut?

Nee. Er komen nog steeds belastinggelden binnen. De regering Obama heeft het recht om die gelden toe te wijzen aan de belangrijkste diensten en kostenposten.

Maar kan de federale overheid blut raken als dit lang genoeg duurt?

Dat is erg onwaarschijnlijk, want dan moet het wel erg lang duren.

Maar als Amerika het schuldenplafond bereikt dan is de overheid wel blut, toch?

Nee, ook dan niet. Het schuldenplafond betekent niet dat de overheid blut is. Het betekent dat de overheid volgens de wet geen nieuw geld mag lenen. In wezen is de creditcard dan opgebruikt. Het Congres moet dan een nieuwe wet maken om meer ruimte op de federale creditcard te creëren. Maar in de tussentijd komt er ook dan nog steeds belastinggeld binnen, dus helemaal zonder geld zit de overheid niet.

Zei Christine Lagarde van het IMF niet dat Amerika op 17 oktober in een staat van wanbetaling raakt?

Ja, dat zei ze, maar dat is niet waar. Je wordt niet ‘automatisch’ een wanbetaler. Dat word je alleen als je actief besluit je schulden niet te betalen. Aangezien de regering Obama ook na 17 oktober nog steeds belastingen blijft innen, is er in ieder geval genoeg geld om deze maand zowel de staatsschuld als de AOW (Social Security) te betalen. President Obama zou dus moeten besluiten de staatsschuld niet te betalen en dus er actief voor kiezen wanbetaler te worden. Dat is erg onwaarschijnlijk.

Maar het is wel zo dat het geld dat in kas is erg snel op zal zijn. Op 1 november moet er 55 miljard aan sociale zekerheid moeten worden betaald. De minister van Financiën, Jacob Lew, heeft laten weten dat er niet genoeg geld in kas is om dat te betalen en er zal niet genoeg belastinggeld binnenkomen om dat te bedekken. Als het schuldenplafond wordt bereikt zal er dan ook zeer waarschijnlijk erg grote onrust ontstaan op de wereldmarkten met ernstige gevolgen voor de wereldeconomie.

Is het niet erg oneerlijk van Republikeinen dat ze de president zo in het nauw drijven?

Ja. Bijna alle Amerikanen zijn het er over eens dat een federale sluiting en dit soort chantage met financiële gevolgen onder normale omstandigheden niet moeten kunnen plaatsvinden. Peilingen wijzen uit dat burgers erg boos zijn over het gekissebis en zowel president Obama en het Congres krijgen van burgers erg slechte rapportcijfers voor hun gedrag; Republikeinen in het Congres staan nu zelfs historisch laag gewaardeerd in peilingen.

Zijn Republikeinen dan helemaal gek geworden? Waarom spelen ze zo’n gevaarlijk spel met de wereldeconomie als inzet?

Dat is wat oppervlakkig geredeneerd. Republikeinen zijn zich zeer bewust van het hoge spel dat ze spelen, maar ze doen dat weloverwogen, in de overtuiging dat hun als minderheidspartij geen andere middelen ter beschikking staan om onder de huidige politieke verdeling hun stem te laten horen.

Republikeinen betichten president Obama en zijn partij ervan dat zij sinds zijn aantreden nooit serieus met hen hebben overlegd over de fiscale gezondheid van de regering. Het is zeker waar dat de president in vergelijking met zijn voorgangers erg weinig overleg heeft gehad met de oppositiepartij. Vergeet ook niet dat de Democraten zowel het Witte Huis als de Senaat beheersen; de Republikeinen hebben alleen de meerderheid in het Huis. Wetgeving kan alleen worden goedgekeurd als het Huis, de Senaat én de president allemaal instemmen (of als er een overgrote meerderheid een eventueel presidentieel veto kan overstemmen).

In het huidige debat eist de president een begroting zonder Republikeinse eisen eraan vast. In de ogen van de Republikeinen is dat een eis om maar dood te liggen en om te rollen. Ze willen met name in het debat over het schuldenplafond een stevig gesprek over de noodzaak om op te houden met steeds maar meer schulden te maken. Onder president Obama is de staatsschuld schrikbarend snel gestegen. Zijn regering heeft nu al, na vierenhalf jaar in zijn ambtstermijn, veel meer aan de staatsschuld toegevoegd dan zijn voorganger George W. Bush in de acht jaar dat hij president was. In die context is het wel een beetje onheus van de president dat hij de Republikeinen nu oproept om direct en zonder verdere eisen in te stemmen met een begroting en verhoging van het schuldenplafond. Fiscaal beleid mag best aan een breed debat worden onderworpen en Republikeinen menen dat het door de president voorgestelde beleid geen recht doet aan een aantal belangrijke, direct verwante problemen

Er zijn toch wel andere manieren om dat debat te hebben?

Niet echt. De Amerikaanse Grondwet geeft geen andere alternatieven dan debatten in het Congres. Republikeinen vinden dat er de afgelopen jaren te weinig inhoudelijk is gedebatteerd over de fiscale gezondheid van de VS. Het grote probleem is dat Amerika een twee-partijenstelsel heeft, dat polarisatie in de hand werkt: zodra één partij een meerderheid van de verschillende overheidstakken (Huis, Senaat, Witte Huis) in handen krijgt, domineert ze het debat. Republikeinen klagen met name dat er in 2009 en 2010, toen de Democraten alle drie in hun macht hadden, veel wetten zijn aangenomen zonder echte inbreng van de Republikeinse oppositie. Daaronder valt met name Obamacare, hetgeen zonder enige Republikeinse inbreng of steun is aangenomen en dus uitsluitend belangen van binnen de Democratische partij vertegenwoordigt.

Nu van Obamacare en nog meer van zulke wetten ook de werking en de economische gevolgen zichtbaar worden, waarvan er vele minder dan rooskleurig zijn, willen Republikeinen de Democraten dwingen tot een debat over economische en fiscale hervormingen. Als minderheidspartij hebben de Republikeinen weinig mogelijkheden om de door de Democraten gedomineerde Senaat en president Obama te dwingen naar hen te luisteren; de afgelopen tweeënhalf jaar – sinds de Republikeinen het Huis veroverden – is het overgrote meerendeel van de wetsvoorstellen die door het Huis van Afgevaardigden werden goedgekeurd door de Democratische Senaat niet eens behandeld of eenvoudigweg afgekeurd.

Republikeinen moeten ophouden met zeuren over Obamacare; die wet is door Huis en Senaat aangenomen en zelfs het Hooggerechtshof heeft het grondwettig verklaard.

Dat is hoogstens een kwart waarheid. Ja, de wet is door Huis en Senaat goedgekeurd, maar wel zonder een enkele Republikeinse stem. In 2010 hadden de Democraten zowel Huis als Senaat in hun macht en ze zijn met Obamacare als met een stoomwals over de Republikeinen gereden. Een inhoudelijk debat over Republikeinse belangen is er niet geweest. Obamacare is honderd procent Democratisch (alhoewel er ook binnen die partij verschillende vleugels met verschillende belangen waren, die herkenbaar zijn in de vele bijzondere regels en uitzonderingen).

Het Hooggerechtshof heeft in 2012 één bepaalde provisie van de wet grondwettig verklaard, maar alleen op een zeer pijnlijke voorwaarde: de regering Obama moest erkennen dat de verzekeringsplicht neerkomt op een belasting, iets dat Obama in 2010 en 2011 steevast had ontkend. Met de uitspraak bleef de verzekeringsplicht voorlopig overeind, maar andere onderdelen (en in een wet van meer dan tweeduizend pagina’s zijn er talloze onderdelen) staan nog ter discussie en worden nog door verschillende rechtbanken onder de loep genomen. De wet in haar geheel is nooit door het Hooggerechtshof beoordeeld.

Dat zal wel, maar intussen is de wet toch gewoon de wet?

Jazeker, maar dat betekent niet dat Republikeinse politici hun taak niet zouden mogen uitvoeren en publiekelijk de tekortkomingen van regeringsbeleid aan de kaak te stellen. Er is gerede bezorgdheid over de ernst van de tekortkomingen in Obamacare en dat het niet maar om schoonheidsfoutjes gaat. Republikeinen vrezen bijvoorbeeld dat de enorme premieverhogingen waartoe Obamacare voor veel reeds verzekerde Amerikanen dwingt (variërend van 15 procent tot 500 procent in sommige staten) een zware slag zal zijn voor een toch al wankele economie. Daarnaast dwingen andere regels veel bedrijven om andere keuzes te maken in hun ziektekosten, zodat de door de overheid gesubsidieerde polissen veel meer toeloop krijgen dan gepland; dat zou de overheidsuitgaven flink doen kunnen toenemen.

Over dat soort zaken willen Republikeinen een debat hebben en met de nadering van de inwerkingtreding van veel van zulke regels is er een zeker gevoel van urgentie.

Maar toch hè, Ted Cruz en de Tea Party zijn wel erg extremistisch. Die houden zelfs de gematigden binnen de Republikeinse partij in gijzeling.

Het is zeker waar dat er flinke onenigheid is in de Republikeinse partij over de juiste tactiek om de regering tot overleg te dwingen. Onder Tea Party-sympathisanten zijn er velen die kiezen voor een hardere confrontatie dan onder de partijleiders. Er kan een redelijke kritiek aan het adres van de Tea Party-leden worden gemaakt dat zij enkele misrekeningen hebben gemaakt in hun werkwijze, maar het is verkeerd daaruit te concluderen dat deze politici ideologisch anders of extremer zijn dan de meest andere Republikeinen. Er is immers unanimiteit binnen de partij over de problemen met het economische en fiscale beleid dat de regering Obama voert. De onenigheid is alleen over de vraag welke tactiek politiek het meest haalbaar is om de Democraten tot een debat te dwingen. Het label “Tea Party” is niet primair een ideologische term, maar staat eerder voor een groep (meestal jongere) politici die de urgentie van de problemen hoger inschatten en daardoor minder buigzaam zijn dan veel ervarener politici. Maar een lagere bereidheid om compromissen over essentiële onderwerpen te sluiten is niet hetzelfde als “extremistisch” zijn.

woensdag 2 januari 2013

Overeenkomst fiscale afgrond VS is een drama

Laat op nieuwjaarsdag stemde het Huis in met een fiscale wet waarmee de fiscale afgrond tenminste voorlopig wordt ontweken. De belastingtarieven voor inkomens onder 400.000 dollar gaan niet omhoog. Daarmee worden de ergste effecten van een automatische tariefverhoging ontweken, maar de overeenkomst is een dramatische flater voor de VS en onderstreept de politieke impasse waarin het land verkeert.

De hele ‘fiscale afgrond’ is een gedrocht dat in de zomer van 2011 is geschapen tijdens de bittere onderhandelingen over de nationale kredietlimiet. Als deel van de overeenkomst destijds spraken president Obama en de Republikeinse onderhandelaars af dat ze een politieke stok achter de deur zouden zetten om uiterlijk op 31 december 2012 serieus iets aan de staatsfinanciën te doen: de volgende dag zouden automatisch een aantal gigantische bezuinigingen, grotendeels op defensie ingaan. Zelfs Leon Panetta, de minister van defensie in het Obama-kabinet, liet weten dat zulke bezuinigingen het Pentagon zwaar zouden beschadigen. De redenering was dat de bezuinigingen, gepaard met het automatisch aflopen van een reeks tijdelijke belastingverlagingen, zo onheus waren, dat beide partijen gedwongen zouden worden een alternatief te vinden.

In wezen is er nu geen redelijk alternatief gevonden. Dat is gedeeltelijk het gevolg van de verkiezingsuitslag van afgelopen november en de daardoor verschoven machtsverhoudingen in het voordeel van de Democraten. Republikeinen waren ervan overtuigd dat Mitt Romney het Witte Huis zouden pakken en gokten er daarom op dat een Republikeinse president de hele zaak in januari 2013 met een pennestreek zou kunnen wegvegen. Maar met de herverkiezing van Barack Obama en de zetelwinst voor de Democraten in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden roken de president en zijn partij bloed. Met hun sterkere machtsbasis eisten zij een grotere buit in de onderhandelingen: een flinke tariefverhoging voor de rijken. Daarnaast wil de president ook in plaats van bezuinigingen op de begroting het liefste een nieuw stimuleringspakket.

Dat laatste heeft Obama (nog) niet gekregen. Hoewel de Republikeinen weinig macht hadden om voor het aantreden van een nieuw Congres op 3 januari veel tegengas te bieden, hebben de partijleiders in ieder geval de ergste aspecten van de fiscale afgrond kunnen voorkomen. Het inkomensniveau waar de verhoogde belastingtarieven voor zouden gaan gelden is ook naar 400.000 dollar omhooggeschroefd (450.000 dollar voor huishoudens met meerdere inkomens) een teken dat de Republikeinen wel degelijk hard hebben onderhandeld, want president Obama heeft weken lang vastgehouden aan een ondergrens van 250.000 dollar.

De uiteindelijke overeenkomst kan desondanks niet als een triomf worden gevierd. Ten eerste doet de wet niets aan de overheidsuitgaven. Er moet bezuinigd worden. Zelfs president Obama gaf in 2011 toe dat de huidige zorgprogramma’s niet te handhaven zijn, hoe hoog de belastingen ook worden. Belastingverhogingen alleen kunnen Washington niet redden van de fiscale catastrofe waar Amerika binnen enkele decennia op afstevent. Inzet van de Republikeinen is dan ook al jaren dat bij elke nieuwe fiscale overeenkomst de aandacht in eerste instantie naar bezuinigingen moeten gaan. De huidige overeenkomst zorgt volgens het Congressional Budget Office (CBO), vergelijkbaar met de Rekenkamer, zelfs voor meer uitgaven.

Ten tweede worden de bezuinigingen op defensie nu voor twee maanden uitgesteld, zodat het Pentagon op geen enkele manier een begroting voor 2013 kan opstellen. Daarmee worden de strijdkrachten danig onthand, hetgeen wel degelijk gevolgen kan hebben voor de manier waarop Amerikaanse soldaten ook in het buitenland opereren.

Ten derde gaat nu een hele reeks belastingen omhoog, zonder dat daarvoor een overtuigende economische of fiscale reden bestaat. En omdat niet alleen de inkomstenbelasting, maar ook de loonbelasting omhooggaat, worden ook midden- en lagere inkomens geraakt, precies wat Democraten zeiden te willen voorkomen. Het is maar de vraag wat de impact op de economie zal zijn, maar een verhoogde belastingdruk voor alle inkomens (mensen die rond de 40.000 euro verdienen kunnen rekenen op ongeveer 750 euro extra belastingen).

Tenslotte staan we over twee maanden sowieso weer bij start, want nog voordat het Huis over de fiscale afgrond had gestemd had Amerika de kredietlimiet van 16 biljoen dollar bereikt. Het ministerie van Financiën kan nog twee maanden tijd rekken door allerlei boekhoudkundige trucjes toe te passen, maar op 1 maart is de Amerikaanse overheid officiëel failliet. Om die situatie te voorkomen moet Washington de kredietlimiet verder oprekken. Dat betekent een nieuwe ronde onderhandelingen en die zal zeker niet prettiger zijn dan de zojuist afgesloten onderhandelingen.

De hele vertoning is tragisch, omdat ze onderstreept hoe ideologisch de beide partijen van elkaar zijn verwijderd. De volslagen weigering van Democraten om concreet over bezuinigingen te onderhandelen – ondanks de erkenning van president Obama dat die moeten plaatsvinden – betekent dat de Amerikaanse politiek gevangen blijft in een vicieuze cirkel van partijpolitiek, die het land elke dag miljarden dollars kost. En het land met de dag dichterbij een echte financiële afgrond brengt.

Hoewel er zeker ook binnen de Republikeinse Partij stijfkoppen zijn die een beter alternatief in de weg hebben gestaan, ligt de verantwoordelijkheid voor de impasse bijna geheel bij de Democraten die de afgelopen vier jaar elke truc aangrijpen om de Republikeinen politiek buitenspel te zetten. Het meerendeel van de mediaberichten over Republikeins obstructionisme is gebaseerd op leugens en manoeuvres door de Democratische Senaatsvoorzitter Harry Reid. Reid weigert al jaren om Republikeinen amendementen te laten in te dienen, onder andere door over bepaalde voorstellen domweg nooit te debatteren of door zelf in één keer het maximaal toelaatbare aantal amendementen in te dienen.

Het bewijs dat Republikeinen welwillend zijn geweest is de stemming in het Huis van Afgevaardigden van nieuwjaarsdag. Republikeins voorzitter John Boehner brak een traditie binnen zijn partij van bijna twintig jaar door het voorstel uit de Senaat vrij voor stemming te laten gebeuren, ondanks de wetenschap dat de meerderheid van zijn eigen partij tegen het voorstel zou stemmen. Daarmee gaf hij Democraten de gelegenheid om het wetsvoorstel (met steun van een groepje Republikeinen) aan een meerderheid te helpen.

Maar laat er geen twijfel over bestaan dat het een keuze tussen twee kwaden was. Zelfs de minste van de twee kwaden berokkent Amerika vele miljarden dollar schade – per dag.

woensdag 5 december 2012

Obama's fiscale voorstel is 'niet serieus'

Vorige week kwam president Obama met zijn compromisvoorstel om tot een oplossing voor de dagende fiscale crisis te komen. Maar John Boehner, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, noemt het voorstel 'niet serieus'.

De Republikeinen zitten in een lastig parket. Na het verlies bij de verkiezingen hebben ze een veel zwakkere onderhandelingspositie en aangezien president Obama expliciet campagne voerde voor het verhogen van de belastingen voor de rijkste Amerikanen, mogen Republikeinen nu niet kniezen dat de president vast van plan is die belofte te verzilveren. Er is over dat punt flink wat gemor binnen de Republikeinse Partij. Enkele vooraanstaande Republikeinen in het Huis en de Senaat hadden sinds de verkiezingen al laten doorschemeren dat ze het niet langer verantwoord vonden om vast te houden aan hun plechtige belofte nooit voor enige verhoging van de belastingen te stemmen.

Dat is een correcte opstelling. Belastingverhogingen zijn weliswaar in het algemeen een slechte zaak voor de economie -- en dus ronduit gevaarlijk in een wankele economische situatie als de huidige -- maar marginale aanpassingen en zelfs tariefverhogingen binnen een breed pakket aan fiscale hervormingen zijn de enige weg vooruit in het immer dieper wordende Amerikaanse fiscale moeras. De hardnekkige tegenstand onder veel vooraanstaande conservatieven, binnen en buiten de partij, tegen het zelfs maar bespreekbaar maken van maatregelen om de belastinginkomsten iets te verhogen is dan ook onverdedigbaar. De waarschuwing van een Brent Bozell, Jr., directeur van het invloedrijke Media Research Center en een belangrijke fondsenwerver voor Republikeinen, dat hij niet langer geld zal inzamelen of spenderen aan de partij als ze niet onwankelbaar vasthoudt aan de belastingbelofte, is als de zang van de Lorelei op de rivier. De partij moet er geen aandacht aan schenken.

Het probleem is dat Boehner gelijk heeft: Obama's voorstel is niet serieus. Met het voorstel gooit de president de hakken in het zand met een nog extremere linkse positie dan hij zelfs tijdens de heetste campagne-toespraken had ingenomen. Minister Geithner van Financiën gaf een schandalig amateuristische verdediging van het voorstel ten beste in het nieuwsprogramma Fox News Sunday van 3 december en Afgevaardigde Boehner liet er dan ook, tijdens dezelfde uitzending, geen spaander van heel. De broodnodige bezuinigingen bij de federale overheid zijn, zoals zo vaak in Democratische voorstellen, enorm vaag en niet-specifiek, worden uitgesmeerd over tien jaar (terwijl belastingverhogingen per direct zullen ingaan) en zijn ook nog eens kleiner uitgevallen dan een aantal nieuwe stimuleringspaketten die de president uiteraard ook zo spoedig mogelijk wil invoeren.

Maar het meest schofferende uit Obamas voorstel is dat hij wil dat het Congres alle grondwettelijke macht om mee te beslissen over verhoging van het schuldenplafond voor altijd aan de president afstaat, zodat deze dan op eigen houtje het krediet van de federale overheid kan oprekken. Een dergelijke toezegging zou een spies door het hart van het conservatieve principe van de gescheiden machten drijven en is waarschijnlijk ook nog eens ongrondwettig. Het is daarom onbespreekbaar.

Dat Boehner dus nogal lacherig over dit voorstel deed is enigszins begrijpelijk; verontwaardiging zou eigenlijk nog beter op zijn plaats zijn. Het is in ieder geval duidelijk wat de strategie van president Obama is: hij hoopt misbruik te maken van de onenigheid onder Republikeinen en zo zijn eigen zin helemaal of bijna helemaal door te drijven. Eveneens rekent hij erop dat de burgers de schuld voor een eventuele mislukking van de onderhandelingen op het bordje van de Republikeinen zullen schuiven. Er wordt dan ook al onder conservatieven gespeculeerd dat Obama eigenlijk uit is op mislukking, zodat hij dan in 2013 een hele reeks belastingverlagingen voor de middeninkomens kan voorstellen. Welke Republikein zou daartegen durven stemmen?

De opstelling van president Obama gaat voorbij aan de fiscale noodsituatie binnen de federale overheid en is alleen maar gericht op het naar zich toe trekken van zoveel mogelijk politieke macht, zowel op de korte als de lange termijn. Dat is niet alleen niet serieus, het is onverantwoord en toont aan dat Obama ongeschikt is om president te zijn. Amerika en de wereld zullen de komende vier jaar nog flink spijt krijgen van zijn onbegrijpelijke herverkiezing.