 |
| Donald Trump tijdens een campagnebijeenkomst in Arizona, 19 maart 2016. Foto door Gage Skidmore (CC via Flickr) |
Dat Trump het in
Wisconsin tegen Cruz moest afleggen toont eens te meer aan dat er voor de
miljardair een reëel plafond is waarboven zijn steun niet kan uitstijgen. Trump
lijkt een harde kern van ongeveer 30 - 35 procent van de Republikeinse kiezers
achter zich te hebben, maar de rest van de partij gruwelt van hem. Enkele recente
mediacontroverses van Trump en zijn campagne lijken het aantal “meelopers”
onder de Trump-supporters enigszins te hebben uitgedund. Daar heeft vooral Ted
Cruz profijt bij.
Dat alles
betekent dat de Republikeinen in juli hun conventie beginnen met een onbesliste
voorverkiezingsrace zodat de gedelegeerden, waarschijnlijk in meerdere
stemronden, een partijkandidaat moeten aanwijzen. Onder de huidige regels zijn
gedelegeerden verplicht in de eerste stemronde te stemmen voor de kandidaat
waaraan zij als gevolg van de voorverkiezingen in hun respectievelijke staten
zijn toegewezen. Maar de meeste gedelegeerden op de conventie zijn bij een
onbeslist resultaat van die stemming (d.w.z. als er niemand 50 procent + 1 stem
behaalt) in volgende stemrondes vrij om zelf te kiezen wie zij willen
steunen, zelfs voor iemand die momenteel nog geen kandidaat is. In de
wandelgangen wordt steeds vaker gesuggereerd dat de partijleiding Afgevaardigde
Paul Ryan, de huidige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, wil bewegen
zich op de conventie kandidaat te stellen. De kans dat Paul Ryan dat
daadwerkelijk wil is uiterst klein.
Het ligt eerder
voor de hand dat Ted Cruz uiteindelijk de compromiskandidaat wordt. Hoewel Cruz
veel vijanden binnen de partij heeft, maken veel van zijn critici nu gemene
zaak met zijn campagne uit angst voor een desastreuze Trumpkandidatuur. Maar de
kansen voor Cruz zijn ook goed, omdat hij achter de coulissen een gewiekste
“secundaire campagne” heeft gevoerd die lijkt te leiden tot een stuk
onzichtbare steun voor de senator uit Texas die hem op de partijconventie van
pas kan komen.
Omdat de
beslissing uiteindelijk niet door de kiezers in de staten maar door de
gedelegeerden op de conventie zal worden genomen, heeft Cruz veel geïnvesteerd
in het paaien van de mensen die deze lente daadwerkelijk aangewezen worden
namens de partijafdeling van de staat naar Cleveland af te reizen. Ook zijn
veel van die gedelegeerden gevestigde partijleden die er baat bij hebben Trump
te stoppen. Zodra zij na de eerste ronde van hun verplichting zijn ontheven
voor de toegewezen kandidaat te stemmen, zouden veel van hen hun steun wel eens
naar Cruz kunnen verschuiven. Een overwinning van Cruz in een tweede stemronde
door de gedelegeerden op de conventie is niet uitgesloten.
Dankzij deze
onzichtbare hand achter de dynamiek van de voorverkiezingen blijft de nominatie
van Donald Trump ondanks de sensationele krantenkoppen uiterst
onwaarschijnlijk. Of Republikeinen blij moeten zijn met het vooruitzicht de
naam Ted Cruz namens hen op het stembiljet te zien prijken valt nog zeer te
bezien, aangezien veel Amerikanen een negatief beeld van hem hebben. Toch zijn
de electorale kansen van Cruz vele malen beter dan die van Trump. Het blijft
momenteel onduidelijk hoeveel Republikeinse stemmen een kandidaat Cruz zou
kwijtraken als gevolg van gebelgde Trump-supporters die weigeren een andere
kandidaat te steunen, of als Trump zou besluiten als onafhankelijke kandidaat de
race tegen Cruz en Hillary Clinton in te stappen, hetgeen tot stemmenverlies
bij de Republikeinen zou leiden.
In ieder geval
zou zo’n scenario de toekomst van de Republikeinse partij veilig stellen, iets
waarover veel Republikeinen zich momenteel terecht ernstig zorgen maken. De
“Never Trump”-beweging is weliswaar klein, maar is niettemin groot genoeg om de
partij in geval Trump de kandidaat wordt te splijten. Dat anti-Trumpers in november thuisblijven is het doembeeld van veel conservatief-liberale Amerikanen, want
het zou de Republikeinse partij voor langere tijd van de politieke kaart vegen en zou betekenen dat Amerika in rap tempo een de facto één-partijenstaat onder leiding van de Democraten wordt. Dat zou erg ongezond zijn voor de democratische grondrechten in het
land.
Het blijft nog
steeds onmogelijk om echt iets zinnigs te zeggen over de uitkomst van de
presidentsverkiezingen in november, maar de kansen van Hillary Clinton stijgen
duidelijk gestaag. Hoe langer de crisis bij de Republikeinen aanhoudt, des te
slechter wordt het imago van de partij onder de doorsneekiezers. De
voortdurende kandidatuur van Kasich – de nummer drie op grote afstand –
verlengt de crisis kunstmatig, omdat Cruz daardoor geen ruim baan krijgt om
steun van de anti-Trump-kiezers te vergaren. Maar er zijn twee belangrijke
redenen, waarom Kasich tot aan de conventie wil volhouden. Ten eerste hoopt hij
op een betwiste conventie nog een kans te maken om de nominatie in de wacht te
slepen, zodra de kandidatuur van Trump door een tekort aan steun in een eerste
stemronde in duigen valt. Ten tweede is Kasich een wet in zijn
thuisstaat Ohio indachtig die voorschrijft dat de gedelegeerden die hij in de
voorverkiezingen in die staat heeft gewonnen aan de nummer twee van die race
worden vergeven als hij uit de race zou stappen: dat is Donald Trump. Een
voortijdig stoppen door Kasich zou Trump dus onbedoeld over de drempel kunnen
helpen. Het is dus voor de anti-Trump-beweging van belang dat Kasich doorgaat.
Aangezien ook
Hillary Clinton nog in de schaduw van een nog broeiend schandaal opereert en de
Sanders-campagne zich zeker na de groeiende reeks overwinningen (inclusief in
Wisconsin deze week) ook niet zomaar gewonnen geeft, blijft het politieke spel
nog erg spannend en kan er zeker nog niet in zekerheden worden gesproken over
de uitkomst van het spel.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten