Godsdienstvrijheid VS onder druk na uitspraak hof

Een versie van dit artikel is op 8 juli in het Nederlands Dagblad verschenen.

Sinds het aantreden van president Obama wordt er vanwege de overheid een steeds stricter secularistische houding zichtbaar. Christenen zien in recente ontwikkelingen het begin van een anti-christelijke staat.

Voorstanders van het homohuwelijk demonstreren voor het gebouw van het Amerikaanse Hooggerechtshof op 27 maart 2013 toen het hof de zaak behandelde. (Foto: Victoria Pickering; CC)

De uitspraak van het Hooggerechtshof in de zaak Windsor over de zog. DOMA-wet (Defense of Marriage Act) op 26 juni jl. baart christenen veel zorgen. Een belangrijk onderdeel van de wet, die voor federale doeleinden, zoals het toekennen van belastingvoordeel aan gehuwde partners, het homohuwelijk niet erkent, is volgens opperrechter Kennedy inherent discriminerend.

‘Vijanden van de mensheid’

Zijn collega-rechter, de conservatieve Antonin Scalia, erkende de gevaren van Kennedys argumentatie. Hij schreef een briesend minderheidsoordeel, waarin hij zich beklaagt over Kennedys hypocriete bewering dat het oordeel in de zaak Windsor geen effect heeft op het zelfbeschikkingsrecht van de individuele staten. De uitspraak is volgens hem een perfect juridisch handvat voor activisten om wetten in staten die het homohuwelijk verbieden ook daar ongrondwettig te laten verklaren. Lang hoefde Amerika niet te wachten. In Michigan gebruikte een rechter de uitspraak in Windsor al de dag erna om een beperking op ziektekostendekking voor homopartners ongrondwettig te verklaren.

Maar het is Kennedys harde woordkeuze waar Scalia met name over valt: tegenstanders van het homohuwelijk zijn in Kennedys redenering “vijanden van de menselijke waardigheid”, en zelfs hostes humani generis (“vijanden van de mensheid”), zo vat Scalia het oordeel van Kennedy samen.

Secularisering

Dit is slechts één van de meest in het oog springende voorbeelden van een secularisering van de Amerikaanse staat, die onder de huidige president zichtbaar versneld is. Daarbij wordt de vrijheid op godsdienst steeds vaker en botter met voeten getreden. Zo dwingt Obamacare (de gezondheidswet) christelijke werkgevers om anticonceptie en de ‘morning-after pill’ volledig te vergoeden, iets waar met name (maar niet uitsluitend) rooms-katholieke werkgevers – grondwettelijk beschermde – religieuze bezwaren tegen hebben.

In hun laatste nummer bericht het christelijke blad World Magazine dat de Amerikaanse strijdkrachten de laatste jaren systematisch worden gezuiverd van cultureel christelijke uitingen, zoals posters met kruizen of bijbels op bureau’s van officiers. Aalmoezeniers krijgen ook vaker te horen dat ze niet mogen evangeliseren, en tijdens een trainingsseminar worden evangelische christenen en rooms-katholieken naast Al Qaeda in een rijtje extremistische groepen geplaatst.

Hoewel Amerika verhoudingsgewijs nog steeds erg religieus is, kennen atheïstische activisten steeds beter de weg in de wandelgangen van het staatsapparaat. Ze vinden onder hoge ambtenaren, ministers en rechters vaak medestanders voor hun verlangen naar een van religie gezuiverd openbaar leven. Een grote rol daarbij speelt een wijdverbreide misvatting – gecreëerd door een invloedrijke, maar dubieuze uitspraak van het Hooggerechtshof in de zaak Everson uit 1947 – dat de Grondwet een stricte scheiding van kerk en staat eist.

Desinteresse

Pogingen van stricte secularisten om hun zin door te drijven, zeker via juridische weg, zijn niet nieuw. Wat wel nieuwe zorgen baart is de onmiskenbare desinteresse voor het verdedigen van godsdienstvrijheid onder Democraten. De regering Obama weigerde de DOMA-wet voor de rechtbank te verdedigen, en een zaak over een anti-homohuwelijkwet uit Californië werd door het Hooggerechtshof onontvankelijk verklaard, met name omdat de gouverneur (Democraat Jerry Brown) eveneens weigerde de wet te verdedigen.

Christenen vrezen dat het niet zal blijven bij een landelijke invoering van het homohuwelijk,  waarschijnlijk als gevolg van een gerechtelijke uitspraak van het Hooggerechtshof over enkele jaren. Marvin Olasky, redacteur van World Magazine, merkte op dat het onder die nieuwe maatschappelijke standaard gewoon zal worden gevonden dat christelijke instellingen (incl. universiteiten en hogescholen), die geen homohuwelijk erkennen, geen federale subsidies zullen mogen ontvangen, geen belastingvoordeel krijgen en dat dominees slechts nog op straffe van boetes en gevangenisstraf tegen homoseksualiteit kunnen preken.

Dat klinkt gechargeerd, maar gezien de harde woorden woorden in Kennedys DOMA-oordeel, waarin tegenstanders van het homohuwelijk nu al morele monsters worden genoemd, is die toekomst al erg dichtbij.