Met zijn keuze voor Paul Ryan heeft Mitt Romney – eindelijk – wat moed
laten zien. Tot dusver heeft Romney een tamelijk timide campagne gevoerd. Daarom
gingen velen ervan uit dat hij een omzichtige keuze zou maken bij de selectie
van een vice-presidentskandidaat. Een degelijke, maar misschien ietwat saaie
kandidaat, zoals Rob Portman of Tim Pawlenty. Romney zou niet, zoals John
McCain in 2008 met Sarah Palin, een risico nemen met een controversiële
kandidaat die bij nader inzien niet de nodige diepte en politieke vaardigheid
blijkt te bezitten.
Maar zo kon het niet langer. Het Obama-kamp opende eind juli de frontale
aanval met o.a. een aantal stevige campagnespotjes, waarin zijn carrière bij
investeringsfirma Bain Capital en zijn persoonlijke rijkdom doelwit werden. Die
aanval was succesvol. Romney had geen adequaat antwoord op de aantijgingen van
de Democraten en hij zakte flink weg in zowel landelijke peilingen als in de
cruciale ‘swing states’. De omstandigheden – en de strategie van zijn
tegenstander – dwongen Romney voor een toch wat gewaagdere kandidaat te gaan.
Paul Ryan blaast zonder twijfel Romneys verkiezingscampagne nieuw leven in.
Binnen zijn eigen partij is Ryan ongekend populair. Met zijn jeugdige
uitstraling, zijn onbetwijfelde trouwheid aan conservatief gedachtengoed en
ongeëvenaarde dossierkennis op het gebied van financiën neemt de 42-jarige afgevaardigde
uit Wisconsin alle twijfels weg bij Republikeinen die Romney te gematigd of te
afstandelijk vonden.
Maar bij het bredere electoraat is Ryan een uiterst controversiële keuze.
De laatste jaren is Ryan uitgegroeid tot intellectueel leider van zijn partij
op het gebied van de economie en staatsfinanciën. Zijn visie is somber: het
sociale uitkeringssysteem staat binnen een decennium voor de afgrond en de
enige uitweg is om nu in uitkeringen te gaan snijden om het systeem op lange
termijn te redden.
Deze boodschap, die Ryan in zijn alternatieve begrotingsplan The Path to Prosperity (Het pad naar welvaart)
heeft vastgelegd, wordt door Democraten gezien als de nekslag voor de sociale
verzorgingsstaat en wordt steevast als ‘extreem’ bestempeld. Er ligt al een (uit
2010 gerecycled) campagnespotje klaar waarin een Paul Ryan-imitator een oud
dametje met rolstoel en al de afgrond in duwt. Het laat weinig aan de
verbeelding over: de Republikeinen zijn zelfzuchtige monsters die geen hart
hebben voor de zwaksten in de samenleving.
Er zijn wel degelijk genoeg onvolkomenheden in de aanpak die de
Republikeinen voorstaan. Zo is de Republikeinse weigering om geen cent
belastingverhoging voor de hogere inkomens te accepteren ronduit onverantwoordelijk
te noemen. De hardnekkig Republikeinse tegenstand tegen een aantal redelijke
Democratische voorstellen om enkele matige tariefverhogingen voor de rijksten
in een breed pakket bezuinigingen op te nemen is begrijpelijk aangezien de
meeste voorstellen heimelijk waren opgetuigd met een reeks Democratische
wensdromen. Toch hadden doortastende onderhandelingen wel degelijk tot een
redelijk compromis kunnen voeren. In afwezigheid van een dergelijk compromis lijken
Republikeinse begrotingsvoorstellen boekhoudkundig niet sluitend te krijgen.
Anderzijds hebben de planeconomische impulsen in Obama’s beleid van de
afgelopen 3 jaar – en het ontbreken van een samenhangende visie op de toekomst
bij de Democraten – geleid tot het zwakste economische herstel sinds de jaren
dertig, een werkloosheid die nog steeds boven de 8 procent ligt en de grootste
staatsschuld van enig land uit de geschiedenis. Tegen die achtergrond is een
stevig debat over de geneugten van een vrije markt en een kapitalistische
economie nuttig.
Door juist Paul Ryan te kiezen laat Romney zien dat hij dat debat aandurft,
want Ryan bezit de vaardigheid om boven de tergend oppervlakkige kritiek uit te
stijgen en de kiezer in gewone taal Amerika’s economische dilemma, de komende
schuldencrisis en de noodzaak voor belasting- en financiële hervormingen uit te
leggen. Dat is geen eenvoudige zaak, maar als de partijen eindelijk eens tot
een inhoudelijk debat worden gedwongen – zou dat geen verademing zijn?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten