Netwerken voor Republikeinse presidentskandidaten op CPAC

Republikeins Senator Rand Paul (Kentucky) spreekt de zaal toe tijdens CPAC
Foto: Gage Skidmore (CC 2.0)

Van 26 tot 28 februari vond het jaarlijkse CPAC-congres plaats in National Harbor in de staat Maryland. Tijdens dit congres voor conservatieve politieke activisten en journalisten kregen de Republikeinse presidentskandidaten – waarvan de meesten nog niet officieel hebben aangekondigd dat ze ook kandidaat zijn – de kans zich voor te stellen aan het politiek actieve deel van de conservatieve achterban. Een goed moment voor een graadmeter voor de langzaam opwarmende verkiezingscampagnes in de VS.

Over dit congres mocht ik afgelopen vrijdag in het NOS radioprogramma Met het oog op morgen één en ander uitleggen (link naar audio: segment begint op 49:30).

Wat is CPAC?

Het congres wordt georganiseerd door de American Conservative Union, een conservatieve vereniging en is bedoeld voor conservatieve activisten, journalisten en denkers en brede zin. Het is sinds de jaren tachtig flink uitgegroeid tot een grote beurs waarin niet alleen maar toespraken van vooraanstaande mensen in de beweging aantrekken, maar ook de mogelijkheden tot netwerken. Natuurlijk maken aspirerende politici van de rechterhelft van het politieke spectrum daar gebruik van om zichzelf voor te stellen. Dus komen er veel Republikeinse presidentskandidaten om een toespraak te houden of geïnterviewd te worden. In de marge van het congres zelf vinden er veel gesprekken over donaties aan mogelijk politieke campagnes plaats en proberen kandidaten hun boodschap aan de aanwezige conservatieve pers te verkopen.

Het is overigens geen gebeuren van de Republikeinse partij. De partijleiders zijn daar vaak niet welkom, omdat veel bezoekers van CPAC hen te gematigd vinden.

Wie zijn de belangrijkste sprekers?

Dit jaar zijn de belangrijkste sprekers met name Jeb Bush, Chris Christie, Scott Walker en Ted Cruz. De laatste twee zijn wat meer op eigen terrein op CPAC, omdat veel bezoekers een wat hardere ideologische lijn trekken en niet zo veel geduld hebben met gematigde kandidaten. Walker en Cruz hebben een goede staat van dienst wat dat betreft. Walker heeft in Wisconsin een aantal belangrijke misstanden aangepakt, met name het verplichte lidmaatschap in een vakbond voor ambtenaren van de staat; daarmee heeft hij de staat een hoop geld bespaard. Cruz trekt in de Senaat ook een harde lijn tegenover de partijleiders en de Democraten. Dat spreekt mensen op CPAC erg aan.

Jeb Bush en Chris Christie gelden als meer gematigd en zijn daarom minder populair. Hun opgave was het dus om in hun presentatie dat sceptische publiek voor zich te winnen. Dat is Bush slechts ten dele gelukt. Een niet onaanzienlijk deel van de aanwezigen is de zaal uitgelopen toen hij kwam spreken en enkele anderen lieten boegeroep horen. De kritiek op Bush is, vind ik, niet terecht: Bush is een stuk conservatiever dan zowel zijn vader als zijn broer, maar hij zegt een aantal onaangename waarheden over immigratie en onderwijsbeleid, waar een kleine groep binnen de conservatieve beweging niets van wil weten.

Chris Christie haalde in zijn toespraak vooral uit naar de media en Jeb Bush, een teken dat hij weet dat hij op achterstand staat.

Waar staat de Republikeinse partij?

Aan de ene kant staat de partij er goed voor. Veel Amerikanen hebben het met president Obama helemaal gehad en staan dus open voor een alternatief. Dat zag je ook tijdens de Congresverkiezingen in 2014 toen de Republikeinen flink zetels in de Senaat en het Huis wonnen. De conservatieve principes – een kleinere, minder dominante federale overheid, meer vrijheid voor de economie en groter respect voor rechten van burgers (met name geloofsvrijheid) – passen wel goed bij de problemen van het moment.

Aan de andere kant blijft de partij nog steeds kampen met twee belangrijke zwaktes. De partij heeft nog steeds geen duidelijk gezicht. Er is niemand die in het hele land als aansprekend symbool van de partij geldt en dat leidt ertoe dat veel Amerikanen aan de nog steeds zeer impopulaire George W. Bush blijven denken. Het verbaast dan ook niet dat een recente peiling aantoonde dat een meerderheid van de ondervraagden alle mogelijke Republikeinse kandidaten “een kandidaat van het verleden” vond, terwijl Hillary Clinton met een kleine meerderheid als “kandidate van de toekomst gold.”

Een ander probleem is dat de partij het nog steeds niet eens is over een goed omlijnd verkiezingsprogram. De Republikeinen blijven daarmee de “partij van nee”, wier beeld bijna volledig bepaald wordt door tegenstand tegen het beleid van president Obama en zijn partij. Daarmee zal de partij niet genoeg stemmen van zwevende kiezers kunnen aantrekken.

Dat wil overigens niet zeggen dat er geen ideeën of ontwerpplannen zijn. In tegendeel, er is een veelheid aan verschillende voorstellen. Met name rond Obamacare, waar alle Republikeinen zo snel mogelijk vanaf willen, zijn er meerder veelbelovende wetsontwerpen ontwikkeld. Maar het is de partijleiding niet gelukt om de partij rond één ontwerp te verenigen.

Wat betekent CPAC voor de Republikeinse partij?

De betekenis van CPAC is relatief beperkt. Omdat CPAC geen conferentie is van een doorsnee van de Republikeinse partij, maar eerder één vleugel van de partij vertegenwoordigt, kan de toon van deze jaarlijkse conferentie niet direct als graadmeter voor de richting van de partij worden geïnterpreteerd. Toch zegt het congres wel iets over de achterban. Het is duidelijk dat de onvrede van de achterban over de richting van de partij en het bestuur van de partijleiding groeit. Zoals verwacht won Rand Paul, de libertaire senator uit Kentucky, de peiling onder deelnemers van het congres, zoals ook zijn vader Ron Paul in voorbije jaren vaak favoriet was. De visie van vader en zoon Paul – een kleinere overheid en een minder interventionistische rol van de VS in de wereld – spreekt erg aan bij de bezoekers van CPAC.

Maar gouverneur Scott Walker nam een zeer vermeldenswaardige tweede plaats in bij die peiling. Dat is niet onbelangrijk. Dat betekent dat die achterban niet alleen maar gedachteloos aan protest en revolutie denken, maar bereid zijn om een realistische kandidaat met een gedegen staat van dienst als tweede keuze te overwegen. Dat tekent een vermogen tot pragmatisch denken onder conservatieve activisten en dat geeft hoop dat de partij niet voor eeuwig verzand zal blijven in intern geruzie over de richting van de partij.