donderdag 2 februari 2012
Romney wint Florida... of niet?
Ten eerste de bevolking. Florida heeft meer oudere en hoger opgeleide mensen dan South Carolina. Gingrich trekt meer mensen aan met een lagere opleiding, zodat hij in Florida minder kans maakt.
Ten tweede geld. Florida heeft tien onafhankelijke mediamarkten, wat adverteren in de staat erg duur maakt; adverteerders moeten in tien aparte markten tv-zendtijd kopen om campagnespotjes te kunnen uitzenden. Mitt Romney heeft diepe zakken en daarnaast heeft zijn SuperPAC (de semi-onafhankelijke lobbygroep die zijn kandidatuur steunt) ook een flinke schatkist ter beschikking. Cijfers lieten zien dat Romney en de lobbygroep samen vijf keer zoveel geld (bijna $11 miljoen) hebben uitgegeven dan Newt Gingrich en de lobbygroep die hem steunt (samen maar ongeveer $2 miljoen). Toch heeft ook Gingrich' lobbygroep onlangs een flinke donatie gekregen, maar dat geld spaart men liever voor de lange maand februari, waarin slechts één debat plaatsvindt. De vele debatten in dit verkiezingsjaar zijn juist de redding geweest voor Newt Gingrich, omdat het een goedkope manier is voor een arme campagne om toch publiciteit te krijgen.
Een derde factor die mogelijk voor een andere dynamiek in Florida zorgde was de uitermate vuiligheid van de campagnespotjes in Florida. Hoewel het er sowieso al erg hard aan toe ging, kwamen er in Florida wel erg onfaire spotjes. Eén zogenaamde "robocall" (geautomatiseerde telefoontjes van campagnes met opgenomen boodschappen) van de lobbygroep voor Newt Gingrich waarin Mitt Romney van een gebrek aan eerbied voor godsdienstvrijheid jegens joodse Holocaustoverlevenden werd beticht (waarvan er nogal veel in Florida wonen) was bijzonder leugenachtig. Omdat het zo schandalig was, is het niet onmogelijk dat weifelende Republikeinen uit pure walging toch naar Romney zijn overgestapt.
Door deze enorme nederlaag rijzen er flinke vragen over de houdbaarheid van de kandidatuur van Newt Gingrich. De voormalige voorzitter van het Huis van Afgevaardigden heeft weinig geld. Bovendien heeft hij de inschrijvingsdeadline voor de voorverkiezingen in Virginia gemist, waardoor hij daar niet op de stembiljetten zal staan. Bovendien doet Gingrich het vooral goed in de zuidelijke staten (Gingrich zelf komt uit Georgia), maar in de komende maand vinden de meeste voorverkiezingen en caucuses in het westen (Nevada en Colorado) en het noorden (Minnesota, Michigan, Maine) plaats. Het ligt dan ook in de lijn der verwachting dat Romney in de meeste van die staten zal winnen.
Maar terug naar Florida, want alweer is die staat het middelpunt van een electorale strijd. Sinds de presidentsverkiezingen van 2000, toen kandidaten George W. Bush en Al Gore het tot aan het Hogerechtshof uitvochten wie de verkiezingen in Florida had gewonnen, geldt de staat aan de Golf van Mexico als de risee van de natie. De campagne van Newt Gingrich is nu van plan de toebedeling van alle gedelegeerden van die staat aan Mitt Romney bij het partijbestuur aan te vechten. Bill McCollum, voormalig minister van justitie van de staat Florida en nu campagnemedewerker van Newt Gingrich, verklaarde tegenover Fox News dat die "winner take all" toebedeling in strijd is met de partijregels. Volgens de campagne van Gingrich moeten de gedelegeerden proportioneel verdeeld worden -- ondanks het feit dat Florida altijd al zijn gedelegeerden aan de winnaar geeft -- als gevolg van een weinig bekende regel afgekondigd als strafmaatregel tegen Florida omdat de staat zijn voorverkiezingen tegen de afspraak in vervroegd had.
Hoe ver Gingrich met die procedure komt is onduidelijk. Het is geen hopeloze poging, maar het tekent wel de wanhoop binnen de campagne van Gingrich.
Aan de andere kant is Mitt Romney bezig om de doorsnee-Amerikanen van zich te vervreemden. Dat deed hij deze week weer door deze ondoordachte uitspraak:
Hoewel Romneys opmerking, in de juiste context geplaatst, wel te begrijpen is, mag Romney zich wel degelijk schamen dat hij na zoveel jaren politieke ervaring en zoveel maanden intensief campagne voeren nog steeds niet weet hoe hij de gewone burger aanspreekt. Zelfs de redactie van de conservatieve zakenkrant Wall Street Journal begint een beetje moe te worden van Romneys klunzigheid.
Romney heeft Florida dan wel gewonnen, maar misschien niet voor lang. En als hij zo doorgaat gooit hij uiteindelijk de echte verkiezingsstrijd tegen Obama te grabbel.
vrijdag 27 januari 2012
Het laatste debat
Gingrich had een zeer zwakke avond. Hij probeerde weer, net als vorige week, de getergde ziel uit te hangen door tegen de leider van het debat, CNN-presentator Wolf Blitzer, te klagen over een vraag over de persoonlijke financiën van de kandidaten. Maar deze keer ging de vlieger niet op. Blitzer stelde een relevante vraag en liet zich niet uit het veld slaan. Wacht eens even, zei Blitzer, u heeft dit thema zelf in de media aangekaart deze week door te klagen dat Mitt Romney geld in Zwitserland en de Kaaimaneilanden heeft. Gingrich wilde weer terugkaatsen door te protesteren dat zo’n thema goed is voor een toespraak in het land, maar niet voor een presidentieel debat. Deze opening liet Mitt Romney niet voorbijgaan: “Zou het niet fijn zijn als kandidaten de moed hadden om dingen open te zeggen en niet alleen achter andermans rug?” (Daarmee refereerde Romney ook nog eens indirect aan een flater die Tim Pawlenty afgelopen zomer sloeg, door tijdens een nieuwsshow Romney’s hervormingen van het gezondheidsstelsel in Massachusetts als ‘Obamneycare’ te betitelen, maar de volgende dag te laf was om het tegen Romney in zijn gezicht te zeggen.)
Romney kwam er dan ook een stuk beter af dan Gingrich, die toch al een zwakke week achter de rug had door zijn ridicule opmerkingen over zijn plan om NASA, dat in Florida flink is vertegenwoordigd, een uitgebreide maanmissie te geven. In de peilingen gaan Gingrich en Romney nek aan nek, met een kleine voorsprong voor Romney.
Afgezien van de saaiheid van het tweede debat was er slechts één echt grote fout van Wolf Blitzer: de afwezigheid van een vraag over de State of the Union van afgelopen dinsdag. Aangezien er verder geen enkel nieuw thema te bespreken was, was dit een flink gemiste kans van de CNN-presentator. Verder was het een keurig debat.
woensdag 25 januari 2012
Een sterke toespraak
foto: U.S. House of Representatives / Leon Panetta (PD)
Een aangepaste en verkorte versie van dit artikel is op 30 januari 2012 in het Nederlands Dagblad verschenen.
Gisterenavond om 9 uur plaatselijke tijd hield president Obama de traditionele State of the Union toespraak voor de beide kamers van het Amerikaanse Congres. Amerikanen die, moe van het schier eindeloze bekvechten van Republikeinse presidentskandidaten, eindelijk een duidelijke visie op de Amerikaanse politiek en economie wilden horen, werden rijkelijk beloond. Ze kregen gisterenavond één van de beste politieke toespraken in Amerika in jaren te horen, een goed geargumenteerde en retorisch prachtig opgebouwde redevoering waarin alle politieke propaganda was uitgebannen.
Ik heb het echter wel over het Republikeinse antwoord op Obama’s officiële toespraak en alleen de kijkers die tien minuten extra geduld hadden en naar gouverneur Mitch Daniels van Indiana luisterden, hoorden hoe Amerika er echt voor stond.
Het contrast tussen de twee toespraken kon nauwelijks groter zijn. President Obama las in het Congres een opgewarmde campagnetoespraak voor, waarin de albekende linkse stokpaardjes licht verbloemd werden door aangenaam taalgebruik, en de redevoering – die meer dan een uur duurde, langer dan enige recente staatstoespraak – was verpakt in een standaardpatriotisme waarin het leger leuk werd opgehemeld. Doet het altijd goed in Amerika. De doelgroep van de toespraak was overduidelijk de enorme massa zwevende kiezers. Over de echt extreme aspecten van zijn ambtstermijn – het intellectueel en financiëel bankroete Obamacare, de peperdure en nutteloze stimuleringspakketten, de ongrondwettelijke acties bij de redding van General Motors en Chrysler, enz. enz. – werd met geen woord gerept.
Je zou zo denken dat Obama nog steeds in Disney World verkeerde.
Het plaatje dat Obama presenteerde was er een waarin hij zelf niets fout heeft gedaan, en waarin hij constant wordt tegengewerkt door snode en onredelijke Republikeinen. Maar afgezien van de eindeloze verdraaiingen en ‘creatieve interpretaties’ van de werkelijkheid was het meest frustrerende van de toespraak toch wel de economische leeghoofdigheid die uit de toespraak was te lezen. De president wil op dezelfde weg doorgaan als tot nu toe, ondanks het feit dat alle cijfers hem zouden hebben moeten verteld dat constante overheidsstimuli te weinig bewerkstelligen. We hoorden weer nieuwe overheidsinitiatieven – d.w.z. meer uitgeven van overheidsgeld aan subsidies en de salarissen van weer meer bureaucraten – en een roep om de allerrijksten minstens 30% inkomstenbelasting te laten betalen.
Dat laatste is wellicht het meest schofferende voorstel van de hele toespraak. Het speelde direct in op een antwoord van presidentskandidaat Mitt Romney, die – zo bleek op dinsdag toen hij zijn belastingaangiften over 2010 en 2011 openbaar maakte – zo’n $6 miljoen aan belastingen over zijn inkomsten had betaald. Maar het was maar ongeveer 15% van zijn inkomsten. En dat terwijl Romney wel degelijk in de allerhoogste inkomensschaal valt en dus, zo wil Obama beweren, eigenlijk minstens 35% had moeten betalen.
Dat is echter niet waar, omdat Romneys inkomsten uit beleggingen komen en daar rust een tarief van 15% op. Obama heeft het over de inkomstenbelasting, een geheel andere categorie. Met zijn populistische toespraak suggereert Obama dat hij het tarief voor de beleggingsbelasting zou willen ophogen naar 30%. Daarmee zou Obama met een dikke 1 voor zijn economie-examen zakken, want daarmee draai je investeringen in de Amerikaanse economie de kop om.
Dat bedoelt Obama ongetwijfeld niet te doen, want hij is slim genoeg om te doorzien dat dat niet echt kan. Met andere woorden, het is niets meer of minder dan campagneretoriek en daarmee een schaamteloos stuk machtspolitiek. Gaat het echt te ver om dit voorstel ‘leugenachtig’ te noemen?
En zo was er nog wel meer van deze onverholen kiezersomkoperij. Tussen een handvol redelijke en gematigde voorstellen, zoals een voorstel om leraarscontracten te hervormen, zodat alleen bewezen goede leraren voortaan nog worden behouden, stond ook alweer de oproep (net als in 2011) om dit jaar toch maar een grondige herziening van de immigratiewetgeving door te voeren. Daarbij gebruikte Obama de ouderwetse techniek van de tranentrekkerij: We willen toch geen goede, onschuldige kinderen benadelen, die door hun ouders illegaal naar de VS zijn genomen, maar die door en door Amerikaans zijn en het op school goed doen? Met dit soort emotionele chantage wil Obama de Spaanstalige minderheden in de VS achter zich te krijgen. In feite belooft hij hier gratis paspoorten aan illegale immigranten uit te delen en hij weet heus wel dat er niets van terecht zal komen. Maar het klinkt wel leuk op tv.
Hoe leuk hij het dan ook voorlas, het was een schandalige toespraak. Als je echt goed leest wat er staat, kun je niet anders dan concluderen dat deze man het land niets te bieden heeft.
Wat een verademing was dan ook de toespraak van Mitch Daniels, gouverneur van Indiana, en menig commentator verzuchtte dan ook: Waarom wilde hij dit jaar toch niet in de race springen? Daniels wordt door velen vaak als een uiterst saaie man neergezet. Maar die toespraak... Zelden heeft een politicus zo’n goede toespraak gegeven en waarschijnlijk nog nooit zo’n sterk antwoord op de jaarlijkse staatstoespraak van de president.
Beter dan alle presidentskandidaten verwoordde Daniels hoe het echt gaat met Amerika: slecht. De economie kwakkelt en wordt eigenlijk alleen maar zwakker, en het sociale zekerheidsstelsel staat op het punt te imploderen, terwijl Democraten doen alsof hun neus bloedt. En beter nog dan alle andere politici van nu verdedigde Daniels een intellectueel conservatisme dat die problemen wel degelijk wil en kan aanpakken. Hij las de president flink de les door hem te verwijten zijn beloften niet te zijn nagekomen, maar in plaats daarvan tot op heden bezig is een groot links experiment op de economie uit te voeren. Meneer de president, het experiment heeft gefaald.
Het meest briljante aan de toespraak was dat ze, ondanks het rampscenario dat dunnetjes maar onmiskenbaar wordt geschetst, niet pessimistisch, aggressief, of haatdragend werd. Daniels toon bleef constant optimistisch. Alles werd als een uitdaging neergezet. Zonden worden aangewezen en veroordeeld, maar er was geen woord van veroordeling voor personen.
De toespraak van Daniels verdient het om tot in de verre toekomst gelezen en bestudeerd te worden. Hij presenteerde de waarheid, zonder draaien of dralen, op een elegante wijze. En die toespraak liet eindelijk weer eens duidelijk de intellectuele verschillen tussen de twee partijen zien. Lees de twee toespraken maar eens – zonder video of geluid van de sprekers (hier is Obama’s toespraak en hier is die van Mitch Daniels) – en zeg dan eerlijk: welke visie klinkt overtuigender, aantrekkelijker, redelijker? Al het gezever over de huidige kandidaten en hun zwakten, onaardigheden, mogelijk- en onmogelijkheden ten spijt, er staat wel degelijk iets op het spel. Het is de verdienste van Mitch Daniels dat hij dat eindelijk eens goed heeft kunnen verwoorden.
Er is zelfs een klein kansje dat Daniels nog overweegt toch nog in de race te springen. Ik zou er van mijn kant flink om staan te juichen.
dinsdag 24 januari 2012
Wanhoop neemt toe bij Republikeinen
zondag 22 januari 2012
Gingrich wint verpletterende zege op Romney in South Carolina
Foto: Gage Skidmore / Creative Commons 2.0
Newt Gingrich heeft Mitt Romney gisteren in South Carolina verpletterd. De voormalige voorzitter van het Huis haalde ruim 40% van de stemmen, terwijl Romney nog geen 28% haalde. Dat is een winstmarge die nog groter was dan de meest optimistische peilingen in de dagen voor de voorverkiezingen aangaven. (Tegelijkertijd betekent dat dat het Democratische onderzoeksbureau Public Policy Polling een heel stuk geloofwaardiger is geworden, omdat zij met hun peiling van 37% tegen 28% het dichtst bij het eindresultaat zaten.)
Wat dit betekent voor de race is onduidelijk. Experts zitten een beetje met de handen in het haar. Nate Silver, een hoog aangeschreven verkiezingswatcher, beschrijft in een lang artikel op zijn blog FiveThirtyEight vanmorgen dat de resultaten in South Carolina in geen enkel statistisch model passen.
Mitt Romney heeft een flinke knauw gekregen, ondanks het feit dat hij van South Carolina toch nooit veel had verwacht. Toch is een marge boven de 5% een vernietigend oordeel van de Republikeinen uit de staat over de kandidatuur van Romney. Fred Barnes, redacteur van het conservatieve weekblad The Weekly Standard, beschrijft het als een “vernederend verlies” voor Romney. Romney’s campagne was tot dusver gebaseerd op de voorstelling dat hij de gedoodverfde kandidaat was. Dat aura raakt hij nu kwijt. Barnes waarschuwt Romney dan ook dat hij eindelijk eens een “big idea” voor zijn kandidatuur moet introduceren. Het is niet genoeg om alleen maar te blijven zeggen dat je als gouverneur ervaring als bestuurder hebt, iets wat Gingrich niet heeft.
Velen wijzen erop dat we nu drie staten hebben gehad, en dat elke staat een andere winnaar heeft aangewezen. Dat mag zeker als emblematisch worden genomen voor de verdeeldheid binnen de partij, zowel in de zin dat er verschillende groepen binnen de Republikeinse Partij zijn die elk hun eigen beleidsvoorkeuren hebben (Tea Party, gematigden, libertairen, sociaal-conservatieven), en in de zin dat de kiezers nog erg onbeslist zijn over hun voorkeur voor de kandidaten. Er is duidelijk een behoefte aan een anti-Romney en daar profiteerde Gingrich ook van. Hij heeft de afgelopen week laten zien dat hij passie en intelligentie heeft en dat is voor velen aansprekelijker dan alleen maar een onbesproken blazoen en de juiste diploma’s.
Nate Silver waarschuwt dat we niet al teveel conclusies moeten verbinden aan de zege van Gingrich in South Carolina, omdat de ‘politieke cultuur’ in die staat slecht wordt begrepen. Hij heeft daarin zeker een punt, maar toch spreekt er wel degelijk een boodschap uit deze zege: de kandidatuur van Romney begint nu te wankelen.
zaterdag 21 januari 2012
Gingrich streeft Romney voorbij in South Carolina
Wat vooral meespeelt in deze verbetering voor Gingrich is het schandalige interview van zijn ex-vrouw Marianne deze week voor ABC News, waarin zij onthulde dat Gingrich destijds een open huwelijk wilde. Die viezigheid is blijkbaar niet in goede aarde gevallen bij de kiezers, maar zeker ook de ietwat gespeelde verontwaardiging van Newt Gingrich over dit onderwerp – direct aan het begin van het tweede debat in South Carolina – heeft kiezers in de armen van de verongelijkte Gingrich geduwd. Peilingen van woensdag, donderdag en vrijdag laten zien dat er elke avond weer meer Gingrich-supporters bijkwamen.
Wat ook meespeelt zijn de klunzige uitspraken van Mitt Romney over zijn belastingen. De superrijke Romney heeft blijkbaar weinig voeling met de financiële belevingswereld van gewone mensen – en dat was wel te merken tijdens de debatten. Niet alleen wist hij niet precies hoeveel belasting hij eigenlijk betaalde, toen hij uiteindelijk op 15% gokte (waarschijnlijk juist, omdat zijn meeste jaarlijkse inkomsten uit beleggingen komen, waarop ongeveer 15% belasting geldt) leidde dat tot grote hilariteit bij de andere kandidaten, die de aandacht hadden gevestigd op inkomstenbelasting (waarvan het hoogste tarief op 35% ligt).
Romney’s onwil om nog deze week zijn belastingaangiften van de afgelopen jaren publiekelijk bekend te maken speelt hem nu parten. Gingrich, die zelf tijdens het debat zijn aangifte over 2011 publiceerde – maar niet over meerdere jaren – manoeuvreerde Romney zo in een situatie waarin het leek alsof hij in zijn financiën wat te verbergen heeft. In deze tijd van Occupy-bewegingen en economische malaise lijkt Romney nu opeens de archetypische 1-procenter die zich als een economische parasiet ten koste van gewone Amerikanen heeft verrijkt. Daarmee sluit Gingrich wel degelijk aan bij een berucht tv-spotje door een SuperPAC (een onafhankelijke lobbygroep) dat voor Gingrich campagne voert. (Zie hier voor een webfilmpje van 28 minuten van dit SuperPAC.)
Nate Silver waarschuwt ervoor al teveel te vertrouwen op de peilingen van Public Policy Polling, omdat die gebruik maken van geautomatiseerde telefoonsystemen – bureaus die menselijk personeel persoonlijke gesprekken laten voeren geven een minder rooskleurig beeld. Het is dan ook niet geheel uitgesloten dat het stemmenverschil niet zo groot zal zijn als PPP voorspelt.
Hooggerechtshof zorgt voor haast en paniek in Texas
Het probleem met Texas vloeit voort uit de Voting Rights Act uit de jaren 60, waarin eindelijk een einde werd gemaakt aan de officiële rassendiscriminatie bij de stembus door plaatselijke overheden. Alle staten en enkele delen van staten waar destijds discriminatoire wetgeving bestond zijn toen in die wet onder curatele gezet wat betreft hun kieswetten. Ook een deel van Texas valt onder die regeling en de staat mag dus zonder toestemming van een federale rechter of van het federale ministerie van justitie geen wijzigingen aanbrengen in hun kieswetten en hun districtenindelingen. Die wet is in 2006 nog eens voor 25 jaar verlengd.
Uitgaande van die bepaling heeft het Hooggerechtshof nu gisteren -- overigens in een unaniem oordeel van alle 9 opperrechters -- besloten dat een lagere federale rechter geen juiste indeling van de nieuwe kiesdistricten in Texas heeft gemaakt. De staat had bezwaar tegen die indeling door de rechter gemaakt, omdat de rechter een geheel nieuwe kaart van de staat Texas had ontworpen waarin de kiesdistricten wel erg voordelig uitpakten voor de Democraten. Het Hooggerechtshof floot die rechter nu terug. In een anoniem oordeel (een zogenaamd per curiam 'door het hof' oordeel) werd de lagere rechtbank opgeroepen om terug te gaan naar het ontwerp voor de indeling dat de staat zelf had ingediend en dan enkel bij individuele strijdpunten te onderhandelen over eventueel nodige veranderingen ter bescherming van minderheden. Overigens liet één van de rechters, de zwarte opperrechter Clarence Thomas, weten dat hij het artikel in de Voting Rights Act waarin staten toestemming moeten vragen voor veranderingen in hun kieswetten, ongrondwettig vindt, en hij opperde dat wat hem betreft de staat gewoon zijn eigen plan zou moeten mogen invoeren. Toch stemde hij in met zijn collega's wat betreft de conclusie in deze zaak om de indeling van de lagere rechter af te keuren.
Wat er nu gaat gebeuren in Texas is onzeker. Het is zeer onwaarschijnlijk dat een nieuwe indeling van de kiesdistricten op tijd zal kunnen worden goedgekeurd. In het ergste geval kunnen er dan geen voorverkiezingen plaatsvinden in Texas, omdat de wet (art. 5 van de Voting Rights Act) gebruik van een nieuwe indeling domweg verbiedt voordat een rechter het heeft goedgekeurd en de oude indeling is sowieso niet meer van toepassing. Texas werkt hard aan een oplossing. Ondanks het feit dat de staat Texas hier juridisch flink gewonnen heeft (omdat het Hooggerechtshof heel wat duidelijkheid schept over wat federale rechters wel en niet aan een staat mogen opleggen w.b. kiesdistricten), is het electoraal natuurlijk een catastrofe. Volgens sommige juristen zal deze zaak nog dit jaar nog een keer hij het Hooggerechtshof terugkomen, omdat er op veel dieper niveau nog meer problemen zitten.
Wordt vervolgd.
vrijdag 20 januari 2012
Republikeinen zijn geen domoren
Dit artikel is op 20 januari in het Nederlands Dagblad gepubliceerd.
Achter de Republikeinse presidentskandidaten zit niet alleen maar machtspolitiek. Als je doet alsof er een gigantisch intellectueel verschil zit tussen Obama en de Republikeinse kandidaten, ken je beiden niet.
Na het meest recente debat onder de Republikeinse presidentskandidaten in South Carolina is eens te meer duidelijk geworden dat er wel degelijk filosofische diepgang is binnen de partij. Dit in tegenstelling tot de voorstelling in veel media, dat het kandidatenveld van de Republikeinen dit jaar ontsierd wordt door onkundige, rechtsextreme kandidaten die geen politieke filosofie vertegenwoordigen, maar enkel een ideologische reflex tegen de zittende president tentoonspreiden.
Deze onterechte visie berust op discussies over de vraag of je Obama een ‘socialist’ mag noemen. Maar zulke polariserende labels leiden slechts af.
meest linkse president
Het kan niet worden geloochend dat Amerika met Obama de politiek meest linkse president ooit heeft. De eerste twee jaar van zijn presidentschap zijn getekend door het doorvoeren van gigantische en dure federale programma’s, enorme hoeveelheden nieuwe regelgeving, en een schrikwekkende verslechtering van de staatsfinanciën. Veel van dat beleid (men denke met name aan Obamacare en het economische stimuleringspakket) komt wel degelijk uit een linkse ideologie voort.
Wat de Republikeinse kandidaten hiertegen inbrengen, is niet alleen maar een filosofisch meningsverschil met de sociaal-democratische neigingen van de Democratische Partij en haar voorman, maar ook kritiek op de incompetentie en de arrogante houding die bij de doorvoering ervan aan de dag is gelegd. Obamacare werd dan ook met hangen en wurgen, en zelfs tegen verzet binnen Obama’s eigen partij, door het Congres gedrukt. In die achterkamertjespolitiek heeft men de toch al twijfelachtige hervormingsvoorstellen nog verder verslechterd door een wirwar van concessies en bijzondere toegiften aan individuele politici in de wet op te nemen, in ruil voor hun ja-stem. Als gevolg heeft de regeltjesjungle van Obamacare de gezondheidszorg in de VS alleen maar duurder gemaakt en de economie verzwakt.
Er bestaat met elk van de nu nog staande Republikeinse kandidaten een goede kans dat er een einde komt aan die benadering van het landsbestuur. Ondanks de verhardende toon tussen de kandidaten onderling is er op de belangrijkste onderwerpen grote eensgezindheid. Hervorming van het belastingstelsel staat bij de Republikeinen hoog op het program en ook het herroepen van Obamacare past binnen een visie op de economie waarin de overheid de motoren van die economie – grote en kleine ondernemers – niet constant hogere lasten en meer, ingewikkelde regelgeving oplegt.
Het is de verdienste van de Republikeinse oppositie in het Congres (en sinds 2011 ook van de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden) dat het debat over economie en staatsfinanciën eindelijk is verschoven van het uitbreiden van allerlei overheidsprogramma’s (en belastingverhogingen om die te betalen) naar bezuinigingen. Nergens is sinds 2008 de geldverspilling zo sterk gegroeid als in Washington, waar steeds meer bureaucraten werden aangenomen en steeds meer van hen salarissen boven een ton gingen verdienen - en dat tijdens een economische crisis. Alle Republikeinse kandidaten staan voor een flinke bezuiniging op een waslijst aan slecht uitgevoerde, verkwistende en zelfs overbodige federale subsidieregelingen en programma’s.
En dat Democraten de Republikeinse voorstellen om het sociale zekerheidsstelsel te hervormen nog steeds beschrijven als een poging het over de ruggen van de arme Amerikanen af te schaffen, is ronduit schandalig. De struisvogelpolitiek van de Democraten in dezen is juist funest, omdat daarmee de financiële crisis in die programma’s bewust genegeerd wordt. Alleen flinke hervormingen en bezuinigingen op heel korte termijn, zoals bij de pensioenfondsen in Nederland, kunnen het stelsel nog redden. Dat is een niet onbelangrijk verkiezingspunt voor de Republikeinen.
klunzig
Het is te betreuren dat de media elke klunzige uitspraak van de Republikeinse kandidaten aangrijpen om te doen overkomen alsof het bij hen een en al leeghoofdigheid is. Er mag wel degelijk kritiek zijn op echte stompzinnigheden; toch kraamt mijns inziens alleen Ron Paul (op het gebied van buitenlandbeleid) gevaarlijke onzin uit. Over de geschiktheid van de andere kandidaten kunnen redelijke mensen van mening verschillen, maar laten we vooral niet doen alsof er een gigantisch intellectueel kwaliteitsverschil zit tussen de zittende president en zijn Republikeinse tegenstrevers. Wie dat gelooft, kent noch Obama, noch de Republikeinse kandidaten.


